Шайх Албонийнинг эътирозларига жавоб...
- Written by Administrator
Сиз шайх Албонийнинг бу эътирозларини қандай изоҳлайсиз? Сиз ўз китобингизни ёзишда нималарга асослангансиз?
Жавоб: Биринчидан: Мени мўътадил йўлга ҳидоят қилиб, ҳар хил ғулувлардан сақлаган Парвардигоримга ҳамду сано айтаман. «Исломда ҳалол ва ҳаром» номли китобимнинг биринчи сўзбошисида бу ҳақда батафсилроқ ёзганман.
Бир қарашда, Исломда ҳалол ва ҳаром мавзуси унчалик қийин эмасдек туюлиши мумкин, бироқ аслида бу ғоятда қийин мавзудир. Ҳеч қачон – аввал ҳам, ҳозир ҳам – бундай таҳлил қилинмаган эди. Бу масалалар азалдан Ислом фиқҳига доир асарларда, шунингдек, Қуръони Карим тафсирларида ва Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадиси шарифлари тўпламларида ўрганилар эди.
Мазкур мавзу муаллифдан дастлабки уламолар ўртасида ихтилофга сабаб бўлган масалаларни ҳам, бугунги уламолар ўртасида ҳар хил қарашларга сабаб бўлаётган масалаларни ҳам чуқур ўрганишни тақозо этади.
Бинобарин, бизни қизиқтираётган масалалар бўйича бир фикрни бошқасидан афзал кўриш учун буюк сабр қилмоғимиз ва қўлимиздаги манбаларни батафсил таҳлил қилиб чиқиш зарур бўлади. Ўз-ўзидан маълумки, ҳақиқатни аниқламоқчи бўлган тадқиқотчи олим Аллоҳга чуқур иймон келтирган киши бўлиши лозим.
Бугунги Ислом тадқиқотчиларининг кўпчилигини икки гуруҳга бўлиш мумкин.
Биринчи гуруҳ вакилларининг кўзини ғарб цивилизацияси қамаштириб қўйган. Улар бу «буюк» санам олдида бош эгадилар, кўзларини ерга қадаб, унинг пойига қурбонликлар қиладилар. Ғарбнинг қадрият ва анъаналари улар учун йўлчи юлдуздир. Исломнинг қайси бир жиҳати улар бузилмас деб ҳисоблайдиган ана шу ғарбий қадриятларга тўғри келиб қолса, уни мақтаб, кўкларга кўтарадилар, унга зид келиб қолса, бир амаллаб мослаштиришга уринадилар, турли йўллар топадилар, ҳийлага ўтиб, исломий таълимотларни ўзгартиришга тиришадилар.
Четдан туриб кузатаётган ва бу демагогияни тушуниб олишга ҳаракат қилаётган кишида Исломнинг ғарб цивилизациясига бўйсунишдан бошқа чораси йўқ экан, деган тасаввур ҳосил бўлиб қолиши ҳеч гап эмас. Бу ёндашув Ғарб тарафдорларининг Исломда ҳайкаллар, лотереялар, судхўрлик, никоҳсиз алоқалар, эркакларнинг олтин ва ипак истеъмол қилиши, аёлларнинг ўз аёллик табиатига қарши чиқиши кабиларнинг ман қилинганлиги ҳақидаги фикрларида ҳам учраб туради. Баъзан эса Исломда рухсат берилган талоқ ва кўпхотинлик ҳақидаги фикрлар ҳам учраб қолади, гўё Ғарбда одат бўлиб қолган нарсалар ҳалол, у ерда ман қилинган нарса эса ҳаром эмиш.
Тадқиқотчиларнинг мазкур гуруҳи вакиллари Исломнинг Аллоҳнинг каломи эканлиги, Унинг каломидан улуғ нарса йўқлигини унутиб қўйган кўринадилар. Ислом кимнингдир кўнглига мослаштириш учун эмас, балки унга эришишлари учун нозил қилинган, бўйсуниш учун эмас, балки устун бўлиш, азиз бўлиш учун нозил қилинган. Қандай қилиб одамларнинг Робби бўлган Зот яна ўша одамларга бўйсуниши, бизларни яратган Ҳолиқимиз Ўзи яратган бандаларнинг истак ҳоҳишига, ҳою ҳавасларига мослашиши мумкин?
«Агар ҳақ уларнинг ҳавойи нафсларига эргашса, албатта, осмонлару ер ва улардаги кимсалар фасодга учрар эди. Йўқ! Биз уларга ўз шарафларини келтирдик. Улар эса, шарафларидан юз ўгирмоқдалар.» Муъминун сурасининг 71-ояти
«Сен:«Сизнинг шерик келтираётганларингиз орасида ҳаққа ҳидоят қиладигани борми?» деб айт. Сен:«Аллоҳ ҳаққа ҳидоят қилади. Эргашишга ҳаққа ҳидоят қиладиган зот ҳақлироқми ёки ҳидоят қилмайдиган, балки ўзи ҳидоятга муҳтож кимсами? Сизга нима бўлди?! Қандай ҳукм қилмоқдасиз?!» деб айт.» Юнус сурасининг 35-ояти
Иккинчи гуруҳ вакиллари эса ҳалол ва ҳаромга оид масалаларда ўзларининг қотиб қолган фикрларига маҳкам ёпишиб олганлар, улар Қуръони карим ва суннатнинг матнига, диний китоблардаги жумлалага айнан, фикр-мулоҳаза қилмай, тор маънода эргашадилар ва шуни Ислом деб ҳисоблайдилар. Бу ўжарлар ўз сўзларидан қилча ҳам қайтмайдилар, суҳбатдошларининг далилларини рад қиладилар, маълум фикрларни қиёслаш ва танқидий баҳолаш йўли билан ҳақиқатга яқинлашишни мутлақо истамайдилар. Уларнинг бирортасидан мусиқа, қўшиқ айтиш, шахмат, аёлларнинг ўқиши, қўл ва юзларини очиб юришлари ва шу кабилар ҳақида сўрасангиз, оғзидан чиққан биринчи сўзлари «ҳаром» бўлади.
Бу кишилар жиддий ёки қатъий далил-ҳужжати бўлмаса, ҳеч қачон «ҳаром» сўзини тилига олмаган солиҳ аждодларимизнинг таълимотларини унутиб қўйганлар. Бир масалада заррача шубҳа туғилса, улар «Биз буни маъқулламаймиз» ёки «Бизга бу марғуб эмас» ёки шунга ўхшаш бирор фикр билдиришар, бироқ шунда ҳам ғоятда эҳтиёт бўлар эдилар.
***
Мен бу гуруҳларнинг бирортасига ҳам мансуб эмасман. Мен Аллоҳни Роббим деб, Исломни диним деб, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни Пайғамбарим деб қабул қилгач, Ғарбни маъбуд деб, илоҳ деб қабул қила олмайман. Айни пайтда, ҳаёт олдимизга қўяётган саволларга жавоб топишга урин