Тибетликлар Исломни қабул қилишди ва Далай-Лама билан тоғдан пастга тушишди
Британиялик тарихчи Эндрю Уайтхед яқинда Ҳиндистон назорати остидаги Кашмирга келди. Унинг мақсади унчалик таниқли бўлмаган, аммо жуда қизиқ жамоат – тибетлик мусулмонларни топиш эди.
Уайтхед Кашмирда кўп бўлган, лекин бирон марта тибетлик мусулмонларни учратмаган, улар ҳақида эшитгач, танишиш учун бу ерга йўл олганди, деб хабар беради IslamNews сайти BBC News га таяниб.
Саринагарда икки мингдан ортиқ тибетлик мусулмонлар яшашади. Мусулмон оилаларининг бир қанчаси Тибет пойтахти Лхасада қолган, аммо кўпчилиги Ҳиндистонннинг Кашмир вилоятидан қўним топган. Маҳаллий аҳоли «Тибет колонияси» деб атайдиган ушбу жамоатни излаётиб тарихчи масжидга кетаётган мусулмон эркаклар ва аёлларни кўриб қолди – уларнинг бари Ислом қоидаларга мос кийинган, аммо тибетликларга хос ташқи кўринишга эга эди. Маҳаллий тадбиркор ва ёш тибетлик мусулмонлар ташкилотининг раҳбари Носир Қозий Уайтхед учун ҳудуд бўйлаб экскурсия уюштирди, жумладан, Тибетдан кашмирга кўчиб келганлар учун қурилган мактабни ҳам кўрсатди.
Мусулмон мактаби деворларида Далай-Ламанинг портретлари осилган. Албатта, кашмирдаги тибетлик мусулмонлар уни ўзларининг маънавий раҳнамоси сифатида кўрмайди. «Аммо биз уни ҳурмат қиламиз ва унга эҳтиром кўрсатамиз», – деди Қозий.
Тибетлик мусулмонлар жамоатининг тарихи кашмирлик савдогарларнинг Буюк ипак йўли бўйлаб сафарлари уюштирилган даврларга, яъни бундан 400 йил аввалга бориб тақалади. Ўша пайтлардаги Далай-Лама уларга Тибет пойтахтидан ер ажратиб берган. Улар тибетлик аёллар билан оила қурганлар, шу тарзда тибет мусулмонлари жамоати ташкил топган. Хитой ҳукмдорлари бу ерда коммунизм тартибларини ўрнатганида, Далай-Лама минглаб издошлари билан қочишга мажбур бўлди, Тибет мусулмонлари ҳам қочдилар. Кашмирда эса уларни фуқаролиги йўқ қочқинлар эмас, туб аҳоли сифатида кутиб олдилар.
«Биз Кашмир тупроғига тааллуқлимиз», – дейди тибетлик мусулмон фаоли Қозий.